Nhà kinh tế học: CPI có khuyết điểm bẩm sinh, tỷ lệ Dow vàng mới là thước đo lạm phát thực sự

Vietcap ngày 25 tháng 9 đưa tin—— Nhà kinh tế học của Viện nghiên cứu Mises, Vasilii Sapozhnikov, cho rằng CPI có khiếm khuyết cố hữu do điều chỉnh nhân tạo, khó phản ánh lạm phát thực sự. Ông đề xuất tỷ lệ giữa chỉ số Dow Jones và vàng là thước đo đáng tin cậy hơn. Nếu tính bằng vàng, giá trị thực của thị trường chứng khoán Mỹ trong hơn hai năm rưỡi qua đã giảm khoảng một phần ba. Tín dụng mới sẽ đẩy giá tài sản như cổ phiếu, bất động sản lên trước, còn CPI chỉ ghi nhận những biến động trễ về giá tiêu dùng cuối chuỗi. Dựa trên quy luật lịch sử, ông dự báo tỷ lệ Dow-vàng lần này có thể giảm xuống 0,5 ounce vào năm 2030, và giả thuyết này có tiêu chuẩn kiểm chứng có thể bác bỏ.

Với vai trò là chỉ báo tham chiếu cốt lõi cho quyết sách đầu tư và chính sách tiền tệ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ lâu được xem là tiêu chuẩn đo lường lạm phát. Tuy nhiên, nhà kinh tế học Vasilii Sapozhnikov của Viện nghiên cứu Mises đưa ra quan điểm rằng chỉ số này ngay từ khi thiết kế đã có sai lệch, dữ liệu lỗi thời và dễ gây hiểu lầm, trong khi tỷ lệ giữa chỉ số Dow Jones Industrial Average với giá vàng mới là thước đo thay thế đáng tin cậy.

CPI có khiếm khuyết nền tảng, tiêu chuẩn đo lường không khách quan

Vasilii Sapozhnikov viết trong một bài phân tích mới nhất rằng, ngày 12 tháng 8, Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố dữ liệu cho thấy CPI tháng 7 tăng 0,1% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, giảm nhẹ 0,1 điểm phần trăm so với tháng 6, thị trường nói chung cho rằng dữ liệu này cho thấy chỉ số lạm phát hoạt động bình thường.

Ông cho rằng hệ thống thống kê này . Sapozhnikov nhấn mạnh rằng, , đây không phải chỉ là chi tiết kỹ thuật nhỏ mà là logic cốt lõi của cả chỉ số.

Ngoài ra, phương pháp tính toán CPI luôn điều chỉnh trọng số và cách tính. Ông lấy ví dụ, từ tháng 1 năm 1983 Cục Thống kê Lao động Mỹ không còn trực tiếp thống kê giá giao dịch nhà sở hữu, chuyển sang ước tính tiền thuê tương đương cho nhà ở tự sở hữu; năm 1996, Ủy ban Boskin xác định CPI đã đánh giá lạm phát cao hơn thực tế khoảng 1,1 điểm phần trăm mỗi năm, từ đó cơ quan thống kê áp dụng phương pháp trung bình hình học, mở rộng phạm vi điều chỉnh chất lượng, sản phẩm được nâng cấp sẽ trực tiếp trừ vào mức tăng giá. Ông nhấn mạnh mình không cáo buộc dữ liệu bị làm giả, chỉ là phát hiện quy luật: 40 năm qua mỗi lần điều chỉnh lớn đều làm giảm con số lạm phát, trong khi chi trả an sinh xã hội, ngưỡng thuế, nợ chỉ số hóa đều căn cứ vào số liệu này. Trong dữ liệu tháng 7, nhóm nhà ở đóng góp 2/3 mức tăng lạm phát hàng tháng, thành phần lớn nhất của nhóm này không phải là giao dịch thuê nhà thực mà là tiền thuê ước tính cho nhà sở hữu.

Tỷ lệ Dow-vàng công bằng hơn, không bị điều chỉnh nhân tạo

Sapozhnikov cho biết vàng không có vấn đề điều chỉnh nhân tạo như trên, không có ủy ban đặc biệt sửa đổi phương pháp thống kê, không cần điều chỉnh theo mùa, cập nhật trọng số hàng năm hay truy hồi sửa lại dữ liệu. Giá trị của vàng bản thân không cố định nhưng cũng không có tổ chức nào thiết lập quy tắc định giá, 1 ounce vàng năm 1932 và 1 ounce vàng hiện nay hoàn toàn tương đồng về thuộc tính.

Ngày 17 tháng 8, chỉ số Dow Jones Industrial Average đóng cửa ở mức 53.459,78 điểm, gần mức cao nhất lịch sử, cùng kỳ giá vàng khoảng 4.400 USD mỗi ounce, Dow quy ra được khoảng 12 ounce vàng. Đầu năm 2024, con số này khoảng 19 ounce. Ông chỉ ra, tính theo đô la Mỹ thì chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh tính bằng danh nghĩa, nhưng tính theo vàng thì giá trị thực thị trường chứng khoán Mỹ đã giảm khoảng 1/3 trong hai năm rưỡi qua. Cả hai phép tính đều đúng, chỉ là sử dụng đơn vị đo khác nhau; thông tin then chốt của kinh tế tiền tệ nằm ở phần chênh lệch của hai dữ liệu này.

Xem lại lịch sử, các cực trị của tỷ lệ Dow-vàng thường ứng với các bước ngoặt lớn trên thị trường. Tháng 9/1929 Dow tương đương khoảng 18 ounce vàng, đến tháng 7/1932 chỉ còn 2 ounce; tháng 2/1966 tỷ lệ đó là 28 ounce, đến năm 1980 giảm xuống 1 ounce; tháng 8/1999 tỷ lệ vượt 40 ounce, đạt đỉnh lịch sử, năm 2011 giảm về 6 ounce. Từ năm 2011 đến 2024, tỷ lệ này chủ yếu đi ngang và tăng dần - một giai đoạn chưa từng có - cho tới tháng 2/2024, xu hướng bị phá vỡ, tỷ lệ Dow-vàng giảm từ 19 xuống 12.

Tín dụng đẩy giá tài sản tăng trước, CPI chỉ ghi nhận tín hiệu cuối chuỗi

Sapozhnikov giải thích, Vàng không phải là khoản nợ của bất kỳ tổ chức nào, giai đoạn hưng thịnh thì vàng biến động ít, giai đoạn vỡ bong bóng thì vàng được định giá lại, tỷ lệ Dow-vàng phản ánh chu kỳ tín dụng và xu hướng trú ẩn của dòng vốn.

Ông cũng đưa ra một dự báo có thể kiểm chứng: các đáy hoàn chỉnh của chu kỳ lịch sử biểu hiện theo quy luật tuyến tính, năm 1932 khoảng 2 ounce, năm 1980 khoảng 1 ounce, cách nhau nửa thế kỷ, đáy giảm một nửa. Suy ra, chu kỳ này có thể chạm đáy khoảng năm 2030, tỷ lệ Dow-vàng có thể giảm xuống 0,5 ounce. Sapozhnikov nói rằng nếu tỷ lệ này từ 12 lại tăng trở lại, trước khi về đến một con số mà vượt đỉnh lịch sử 40 ounce năm 1999, thì lý thuyết này sẽ không còn giá trị.

Kết luận

Tóm lại, dữ liệu CPI chính thống chỉ có thể cung cấp kết quả trong khuôn khổ phương pháp thống kê hiện hành, rất khó phản ánh chính xác biến động sức mua thực của đô la Mỹ. Để làm rõ bản thân giá trị của thước đo tiền tệ, cần chọn tham chiếu không bị thao túng, tỷ lệ chỉ số Dow Jones và giá vàng mở ra góc nhìn mới để quan sát chu kỳ tiền tệ và lạm phát thực sự.