Senador Nagtutulak ng Blockchain Budget para Pilitin ang Political Accountability

Inanunsyo ni Senator Bam Aquino ng Pilipinas ang kanyang layunin na maghain ng panukalang batas na maglalagay ng pambansang badyet ng bansa sa isang blockchain platform, na naglalayong mapahusay ang transparency at pananagutan sa paggastos ng pamahalaan. Ginawa ni Aquino ang anunsyo sa Manila Tech Summit, na nagsabing plano niyang ihain ang panukalang batas sa mga darating na linggo. "Walang sinumang sira ang ulo na ilalagay ang kanilang mga transaksyon sa blockchain, kung saan bawat hakbang ay malalathala at magiging transparent sa bawat mamamayan. Pero gusto naming magsimula," ani Aquino, ayon sa ulat ng lokal na media outlet na Bilyonaryo. Kapag naipatupad, ang panukala ay gagawing unang bansa ang Pilipinas sa buong mundo na ilalagay ang buong pambansang badyet sa blockchain.

Ang inisyatiba ay kaakibat ng umiiral na blockchain platform ng Department of Budget and Management (DBM), na nagsimula nang magtala at maglathala ng piling mga dokumentong pinansyal para sa pampublikong beripikasyon. Inilunsad mas maaga ngayong taon, ginagamit ng platform ang Polygon’s Proof-of-Stake network bilang consensus at transparency layer nito. Pinapayagan ng sistemang ito ang hindi mapapalitang pagtatala ng mga dokumento gaya ng Special Allotment Release Orders (SAROs) at Notices of Cash Allocation (NCAs). Bagamat hindi pa tiyak kung ang kasalukuyang platform ay palalawakin upang sakupin ang buong pambansang badyet o kung magde-develop ng panibagong sistema, ang pananaw ng senador ay kumakatawan sa potensyal na pagpapalawak ng umiiral na imprastraktura ng DBM.

Ang BayaniChain, ang lokal na blockchain infrastructure firm sa likod ng on-chain platform ng DBM, ay nagpahayag ng suporta para sa panukala ni Aquino. "Ang kanyang pananaw ay tumutugma sa amin: ang lumikha ng mas transparent at accountable na mga sistema para sa Pilipinas," ani Paul Soliman, co-founder at CEO ng BayaniChain. Binibigyang-diin ng kumpanya na bagamat ang blockchain ay hindi lunas sa katiwalian, maaari itong lumikha ng mga hindi mapapalitang tala na nagsisiguro ng pananagutan mula sa mga opisyal ng pamahalaan. Ang kasalukuyang DBM platform, na binuo sa pakikipagtulungan sa Prismo at Polygon, ay nagbibigay ng modelo kung paano mapapalawak ang transparency na ito sa pambansang badyet.

Ang panukala ni Aquino ay inihahambing sa mga katulad na inisyatiba sa ibang bansa. Sa United States, halimbawa, inanunsyo ng Department of Commerce ang plano nitong ilathala ang mahahalagang datos pang-ekonomiya sa blockchain, simula sa GDP figures. Ang hakbang na ito, tulad ng kay Aquino, ay bahagi ng mas malawak na trend ng paggamit ng blockchain technology upang mapataas ang transparency ng pamahalaan. Itinatampok ng magkatulad na pag-unlad ang lumalaking interes sa paggamit ng decentralized systems upang mapabuti ang pampublikong pamamahala.

Bagamat nananatili pa sa konseptwal na yugto ang panukala, malaki ang potensyal na epekto nito. Sa pamamagitan ng paglalagay ng pambansang badyet sa blockchain, maaaring magtakda ang Pilipinas ng bagong pamantayan para sa pananagutan ng pamahalaan, na magbibigay-daan sa mga mamamayan na makita sa real-time kung paano inilalaan at ginagastos ang pondo ng bayan. Maaari ring magsilbing modelo ang inisyatiba para sa ibang bansa na nagnanais mapahusay ang fiscal transparency at tiwala ng publiko sa mga institusyon ng pamahalaan sa pamamagitan ng inobasyon sa teknolohiya. Gayunpaman, kailangang tugunan ang mga hamon tulad ng implementasyon, scalability, at pagkuha ng suporta sa pulitika upang maisulong ang panukala.